İKİ YÜZÜN ARASINDAKİ AYNA YÜZÜNE GÜLEN HERKES DOSTUN DEĞİLDİR

0

Bazı insanlar vardır; yüzünüze baktığında içtenlikle gülümsediğini düşünürsünüz. Hâlinizi hatırınızı sorar, sizinle güzel sözler paylaşır, aynı masada oturur, aynı ekmeği böler. Konuşurken size değer verdiğini hissettirir. Sanki dünyada sizi sizden daha iyi anlayan kimse yokmuş gibi davranır. Siz de insanlığınıza, iyi niyetinize ve temiz kalbinize güvenerek onun samimiyetine inanırsınız.

Fakat zaman geçer, şartlar değişir, çıkarlar çatışır ve bir gün anlarsınız ki o gülümsemenin arkasında düşündüğünüz kadar derin bir dostluk yokmuş.

Sizin yanınızdayken başka, siz yokken başka konuşan insanlar vardır. Yüzünüze karşı sizi öven, arkanızı döndüğünüzde ise kusurlarınızı anlatmaya başlayanlar… Başarınız karşısında tebrik eden, fakat için için huzursuzluk duyanlar… Sizi dinliyormuş gibi görünen ama anlattıklarınızı daha sonra başkalarının önünde kullanabilecek olanlar…

İnsan, bazen düşmanının açıkça gösterdiği tavırdan değil, dost bildiği kişinin gizlediği niyetten yorulur. Çünkü açık düşmanlığa karşı tedbir alabilirsiniz. Ancak samimiyet görüntüsü altında saklanan davranışları anlamak zaman ister.

İşte bu yüzden insanları yalnızca söyledikleri güzel sözlerle değerlendirmemek gerekir. Sözler bir anlık olabilir, davranışlar ise insanın karakteri hakkında çok daha fazla şey anlatır.

Bir insanın gerçek yüzü, yalnızca sizin yanınızdayken nasıl davrandığında değil, siz orada yokken sizin hakkınızda nasıl konuştuğunda da ortaya çıkar.

Dostluk, yüzünüze gülümsemekle değil, yokluğunuzda da size duyulan saygıyı korumakla ölçülür.

Elbette her insanın her düşüncesini herkesle paylaşması mümkün değildir. İnsanlar bazen başkaları hakkında konuşabilir, yanlış değerlendirmeler yapabilir. Önemli olan, bir insanın itibarını bilerek zedelemekten, özelini ortaya dökmekten ve yüzüne başka, arkasından başka davranmaktan kaçınmaktır.

Çünkü insanın değeri, başkalarının yanında ne kadar güzel göründüğüyle değil, davranışlarında ne kadar tutarlı olduğuyla anlaşılır.

SAHTE TEBESSÜMLERİN ARDINDAKİ GERÇEKLER

Gülümsemek, insanın dünyaya açtığı en güzel kapılardan biridir. Bir tebessüm bazen bir gönlü ferahlatır, bazen bir yabancıyı yakınlaştırır, bazen de insanın en zor gününde içindeki umudu yeniden yeşertir.

Ancak her gülümsemenin aynı anlamı taşıdığını söyleyemeyiz.

Kimi insan içtenlikle gülümser, kimi nezaket gereği tebessüm eder, kimi de gerçek düşüncelerini saklamak için yüzüne bir maske takar.

Sorun, gülümsemenin kendisinde değil, gülümsemenin arkasına saklanan davranışlardadır.

Bir insanın yüzüne bakıp onun bütün niyetini anlamak mümkün değildir. Bu nedenle kimseyi yalnızca bir bakışından, bir sözünden veya tek bir davranışından dolayı yargılamak doğru olmaz. Fakat zaman içinde tekrarlanan tutarsızlıkları da görmezden gelmek, insanın kendisine haksızlık etmesi demektir.

Bugün size sevgi gösterip yarın sizi küçümseyen, bir gün dostluğunuzdan söz edip ertesi gün güveninizi sarsan, sizinle konuşurken başka insanları kötüleyen birinin davranışlarını dikkatle değerlendirmek gerekir.

Çünkü başkalarının yanında başkalarını küçümseyen biri, bir gün aynı dili sizin hakkınızda da kullanabilir.

İnsan, dostluk kurarken yalnızca kendisine gösterilen yakınlığa değil, karşısındaki kişinin başkalarına nasıl davrandığına da bakmalıdır.

Bir insanın karakteri, kendisine fayda sağlayan kişilere gösterdiği nezaketle sınırlı değildir. Asıl mesele, kendisinden herhangi bir çıkar beklemediği insanlara da saygı duyabilmesidir.

Samimiyet, herkesin önünde iyi görünmek değil, kimse görmediğinde de doğru davranabilmektir.

İNSAN BAZEN EN ÇOK DOST BİLDİKLERİNDEN YORULUR

Hayatın insana öğrettiği en zor derslerden biri, herkese aynı ölçüde güvenemeyeceğini anlamaktır.

İnsan gençliğinde daha kolay inanır. Güzel bir söz duyduğunda o sözün arkasında güzel bir niyet olduğunu düşünür. Birisi kendisine yakınlık gösterdiğinde bunu dostluk olarak kabul eder. Yardım gördüğünde minnet duyar, ilgi gördüğünde bağ kurar, kendisini dinleyen birini bulduğunda iç dünyasını açmak ister.

Fakat yaşananlar insana zamanla ölçülü olmayı öğretir.

Bir gün anlarsınız ki herkes sizin sevindiğiniz şeylere sevinmiyor. Herkes başarınızı kendi başarısı gibi görmüyor. Herkes sizin iyi olmanızı, düşündüğünüz kadar içtenlikle istemiyor.

Bazen bir başarınızı anlattığınızda karşınızdaki insanın yüzünde kısa bir değişiklik görürsünüz. Bazen mutluluğunuzu paylaştığınızda beklediğiniz sıcaklığı bulamazsınız. Bazen de zor gününüzde yanınızda olacağını düşündüğünüz insanların birer birer uzaklaştığına şahit olursunuz.

İşte o zaman insan, kalabalıklarla gerçek dostluk arasındaki farkı anlamaya başlar.

Kalabalık olmak başka, yalnız bırakmamak başkadır.

Bir insanın çevresinde çok sayıda kişi bulunabilir ama zor zamanında elini tutacak kimse olmayabilir. Başka bir insanın çevresi küçük olabilir ama yanında bulunan birkaç kişi ona dünyalar kadar güven verebilir.

Bu nedenle insan, hayatındaki kişilerin sayısına değil, ilişkilerinin niteliğine bakmalıdır.

Kimlerin sizi gerçekten dinlediğini, kimlerin yalnızca konuşma sırasını beklediğini; kimlerin başarınıza sevindiğini, kimlerin sizi kendisiyle yarıştırdığını; kimlerin hatanızı düzeltmenize yardımcı olduğunu, kimlerin hatanızı başkalarına anlatmak için fırsat kolladığını zamanla görebilirsiniz.

Ancak bu süreçte kalbinizi bütünüyle kapatmak zorunda değilsiniz.

Bir insanın sizi hayal kırıklığına uğratması, bütün insanların aynı olduğu anlamına gelmez. Bir dostluğun sona ermesi, dostluğun değerini ortadan kaldırmaz.

Önemli olan, yaşadıklarımızdan ders çıkarırken insanlara karşı umudumuzu tamamen kaybetmemektir.

ACIMAYI İYİLİK, KÜÇÜMSEMEYİ MERHAMET SANANLAR

İnsan ilişkilerinde çoğu zaman gözden kaçan çok önemli bir ayrım vardır: Acımakla anlamak, merhamet göstermekle üstünlük taslamak aynı şey değildir.

Bazı insanlar, karşısındaki kişiye yardım ettiğinde kendisini daha güçlü, daha bilgili veya daha değerli görmeye başlar. Birinin zor durumda olduğunu gördüğünde onun yanında durmak yerine kendisini onun üzerinde konumlandırır.

Birkaç cümle kurar, birkaç nasihat verir, ardından yaptığı davranışın iyilik olduğuna inanır.

Oysa söylediği sözün karşısındaki insanı nasıl etkilediğini hiç düşünmez.

Bir insanın maddi imkânları sınırlı olabilir. Hayatında başarısızlıklar yaşamış olabilir. Yalnız kalmış, yanlış kararlar vermiş, istediği fırsatlara ulaşamamış olabilir. Belki de uzun zamandır kimseye anlatamadığı bir mücadele vermektedir.

Bütün bunlar o insanın değerini azaltmaz.

Hiç kimse yalnızca sahip olduğu imkânlarla ölçülemez. İnsanların bugün bulundukları noktaya hangi yollardan geldiğini, hangi engelleri aştığını, hangi yükleri taşıdığını dışarıdan bakarak bilemeyiz.

Birinin hayatının kolay geçtiğini düşünürken onun içindeki fırtınalardan habersiz olabiliriz. Birinin sessizliğini çaresizlik sanırken yıllardır tek başına mücadele ettiğini bilmeyebiliriz. Birinin başarısızlığını eleştirirken hangi şartlarda ayakta kalmaya çalıştığını hiç anlamamış olabiliriz.

İşte merhamet, tam da bu noktada başlar.

Merhamet, karşınızdaki insana yukarıdan bakmak değildir. Onun acısını bir üstünlük fırsatına dönüştürmek hiç değildir. Merhamet, insanın karşısındaki kişiyi kendisiyle eşit görmesi, onun onuruna saygı duyması ve ihtiyaç duyduğunda yanında durabilmesidir.

Acıyan insan bazen yukarıdan bakar; anlayan insan ise karşısındakinin göz hizasında durmayı bilir.

Bir insana yardım etmek istiyorsanız önce onun neye ihtiyacı olduğunu anlamaya çalışın. Belki bir nasihate değil, dinlenmeye ihtiyacı vardır. Belki öğütlere değil, güvenebileceği bir dosta ihtiyacı vardır. Belki de kimsenin kendisini yargılamadan yanında oturmasına ihtiyaç duyuyordur.

Her insanın yarası aynı değildir. Her yaraya aynı söz iyi gelmez.

Bazen en büyük iyilik, hiçbir şey söylemeden dinlemektir. Bazen en güzel destek, insanın elinden tutarken onun gururunu incitmemektir.

Çünkü iyilik, bir insanı kendinize borçlu hissettirmek değil, kendisini daha güçlü hissetmesine yardımcı olmaktır.

ACIMAYI İYİLİK BİLEN, SÖYLEDİĞİ KELİMENİN NEREYE GİTTİĞİNİ BİLMEYENLER

İnsan konuşurken çoğu zaman kelimelerinin nereye ulaşacağını düşünmez.

Bir cümle kurar, söyler ve unutur. Kendi açısından sıradan bir konuşma yapmıştır. Belki şaka yaptığını düşünür, belki nasihat verdiğine inanır, belki de karşısındaki insanın iyiliğini istediğini söyler.

Fakat o cümleyi duyan kişi aynı kolaylıkla unutamayabilir.

Bir kelime, yıllardır saklanan bir yaraya dokunabilir. Bir ifade, insanın kendisine duyduğu güveni sarsabilir. Bir küçümseme, kişinin geçmişte yaşadığı acıları yeniden hatırlamasına neden olabilir.

Konuşan insan yoluna devam ederken dinleyen insan, söylenenleri zihninde tekrar tekrar değerlendirebilir.

“Bunu neden söyledi?”

“Gerçekten beni böyle mi görüyor?”

“Bana yardım etmek mi istedi, yoksa beni küçümsemek mi?”

Bazen insanı yoran, söylenen sözün kendisinden çok, o sözün arkasındaki niyeti anlamaya çalışmaktır.

Üstelik düşüncesizce konuşan kişi, çoğu zaman kendi davranışının farkında bile değildir. Çünkü insan, kendi niyetini bildiği için karşısındakinin de o niyeti aynı biçimde anlayacağını sanabilir.

Oysa iyi niyetli olmak, her davranışın iyi sonuç doğuracağı anlamına gelmez.

Bir insanın kalbini kırdıktan sonra, “Ben kötü bir şey söylemedim ki!” demek, onun incinmediğini kanıtlamaz. “Ben senin iyiliğini düşünüyorum.” demek de her sözü haklı çıkarmaz.

Elbette herkes zaman zaman hata yapabilir. Kimse her kelimesini kusursuz seçemez. Ancak insanın olgunluğu, hata yaptığında kendisini savunmak yerine karşısındaki insanı da dinleyebilmesinde ortaya çıkar.

Birisi size, “Söylediğin söz beni incitti.” dediğinde hemen kendinizi haklı çıkarmaya çalışmayın.

Önce dinleyin.

Belki niyetiniz kötü değildi. Fakat karşınızdaki insanın yaşadığı duyguyu anlamak için onunla aynı fikirde olmanız gerekmez.

Bazen yalnızca, “Seni incitmek istemedim. Sözümün sende böyle bir etki bırakacağını düşünemedim.” diyebilmek bile çok şeyi değiştirir.

İnsanın büyüklüğü hiç hata yapmamasında değil, hatasının farkına vardığında sorumluluk alabilmesindedir.

DİL KÜÇÜKTÜR AMA AÇTIĞI YARA BÜYÜK OLABİLİR

Bir insanın en ağır yüklerinden biri, başkasının düşünmeden söylediği sözleri içinde taşımaktır.

Çocukluğunda küçümsenen bir insan, yıllar sonra bile kendisini yetersiz hissedebilir. Gençliğinde sürekli eleştirilen biri, ilerleyen yaşlarında başarılarını anlatmaktan çekinebilir. Güvendiği birinden incitici sözler duyan kişi, yeni insanlara yaklaşırken daha temkinli davranabilir.

Sözlerin etkisi her insanda aynı olmaz. Fakat bu durum, konuşurken dikkatli olmamız gerektiği gerçeğini değiştirmez.

İnsan, aklına gelen her düşünceyi söylemek zorunda değildir. Her gördüğü kusuru dile getirmek, her duyduğu bilgiyi başkasına aktarmak zorunda da değildir.

Bazen susmak, konuşmaktan daha fazla sorumluluk ister.

Çünkü öfkeliyken konuşmak kolaydır. Birinin hatasını herkesin önünde anlatmak kolaydır. Karşısındaki insanın hassas olduğu bir konuyu gündeme getirerek onu savunmasız bırakmak da kolaydır.

Zor olan, bütün bunları yapabilecek durumdayken kendini tutabilmektir.

Bir söz söylemeden önce kendimize birkaç soru soralım:

Bu söz gerçekten gerekli mi?

Söylediğim şey doğru mu, yoksa yalnızca benim yorumum mu?

Bunu karşımdaki insanın iyiliği için mi söylüyorum, yoksa içimdeki öfkeyi boşaltmak için mi?

Aynı sözü bana söyleseler ne hissederdim?

Bu söz bir sorunu çözecek mi, yoksa yeni bir kırgınlığa mı neden olacak?

Bu sorular insanı susturmak için değil, daha bilinçli konuşmasını sağlamak için önemlidir.

Çünkü doğruları söylemek de bir erdemdir. Ancak doğruyu söylemenin biçimi, zamanı ve amacı da önem taşır.

Bir insanın hatasını düzeltmesine yardımcı olmakla onu herkesin önünde küçük düşürmek aynı şey değildir.

Gerçek olgunluk, doğruyu söylemekten vazgeçmeden karşındaki insanın onurunu koruyabilmektir.

DEDİKODU: BAŞKASININ HAYATINDA KAYBOLMAK

Dedikodu, çoğu zaman sıradan bir sohbet gibi başlar.

Birinin adı anılır. Ardından hayatından bir ayrıntı anlatılır. Sonra yorumlar eklenir, niyetler okunur, gerçekliği bilinmeyen bilgiler aktarılır.

Bir süre sonra anlatılanlar değişir. İlk söylenen sözün yanına başka sözler eklenir. Bir kişinin yaptığı küçük bir davranış, farklı insanların yorumlarıyla bambaşka bir hikâyeye dönüşür.

En sonunda hakkında konuşulan insan, kendisinin hiç bulunmadığı bir ortamda kendisini savunamayacağı bir yargılamanın konusu hâline gelir.

Üstelik dedikodu yapan kişi çoğu zaman kendisini suçlu görmez.

“Ben sadece duyduğumu söyledim.”

“Herkes zaten bunu konuşuyor.”

“Ben onun iyiliğini istiyorum.”

“Benim niyetim kötü değildi.”

Bu cümleler, yapılan davranışın sonuçlarını ortadan kaldırmaz.

Bir bilginin yaygın olması onun doğru olduğu anlamına gelmez. Bir söylentinin çok kişi tarafından tekrarlanması, onu gerçeğe dönüştürmez. Bir insanın hakkında konuşuluyor olması da onun suçlu veya haksız olduğunu göstermez.

Bazen insanlar, kendi hayatlarında çözemedikleri sorunlardan uzaklaşmak için başkalarının hayatlarına yönelir. Kendi eksiklikleriyle yüzleşmek yerine başkalarının kusurlarını saymayı tercih eder.

Çünkü başkasını eleştirmek, insanın kendisini sorgulamasından daha kolaydır.

Bir insanın neden sustuğunu bilmeyiz. Neden uzaklaştığını anlamayız. Neden eskisi kadar gülmediğini, neden bazı ortamlara katılmadığını, neden bazı insanlarla görüşmediğini bilmeyebiliriz.

Bütün bunların arkasında kişisel nedenler, ailevi sorunlar, sağlıkla ilgili olmayan günlük sıkıntılar, maddi zorluklar veya kimseye anlatılmamış deneyimler bulunabilir.

Fakat biz çoğu zaman bilmediğimiz boşlukları kendi yorumlarımızla doldururuz.

Sonra bu yorumları gerçekmiş gibi başkalarına aktarırız.

İşte adaletsizlik tam da burada başlar.

Bir insanın hayatını anlamadan onun hakkında hüküm vermek, bir kitabın kapağına bakıp bütün hikâyesini bildiğini iddia etmeye benzer.

Gerçekten bir insanın iyiliğini istiyorsak, onun arkasından konuşmak yerine uygun olduğunda kendisiyle doğrudan ve saygılı biçimde konuşmayı tercih etmeliyiz.

Elbette her bilgi her durumda paylaşılmamalıdır. Bir tehlikeyi önlemek, bir haksızlığı bildirmek veya bir zararı engellemek için gerekli ve doğru bilgiyi uygun kişilerle paylaşmak, dedikodudan farklıdır.

Buradaki ölçü şudur: Amacımız bir sorunu çözmek mi, yoksa bir insanı başkalarının gözünde küçültmek mi?

Bu soruya dürüstçe cevap verebilirsek, pek çok gereksiz kırgınlığın önüne geçebiliriz.

SESSİZ İNSANLARI NEDEN YANLIŞ ANLIYORUZ?

Toplumda bazı insanlar çok konuşur, düşüncelerini yüksek sesle dile getirir, bulundukları her ortamda kendilerini ifade etmek isterler. Bazı insanlar ise daha sakin, daha ölçülü ve daha sessizdir.

Ne yazık ki sessizlik, kimi zaman yanlış yorumlanır.

Az konuşan bir insanın kendisini ifade edemediği düşünülür. Kendi hâlinde yaşayan biri güçsüz sanılır. Tartışmalara girmeyen kişi, hakkını savunamıyor gibi değerlendirilir.

Oysa insanın sessiz olması, söyleyecek sözü olmadığı anlamına gelmez.

Belki çok şey yaşamıştır. Belki kendisini defalarca anlatmış ama anlaşılmadığını görmüştür. Belki her tartışmanın bir sonuç vermediğini öğrenmiştir. Belki de konuştuğunda insanları incitmekten çekindiği için kelimelerini dikkatle seçiyordur.

İnsanların mizacı, yaşam deneyimleri ve kendilerini ifade etme biçimleri birbirinden farklıdır. Herkes aynı şekilde düşünmek, konuşmak veya duygularını göstermek zorunda değildir.

Sessiz bir insanın iç dünyasını tanımadan onun hakkında hüküm vermek, insanı dış görünüşünden ibaret sanmaktır.

Bununla birlikte sessizliği her zaman güç, konuşkanlığı da her zaman düşüncesizlik olarak değerlendirmek doğru değildir. Bazen sessizlik kırgınlıktan, bazen çekingenlikten, bazen de korkudan kaynaklanabilir. Bazen konuşmak gerekir; bazen de susmak daha doğru bir tercihtir.

Önemli olan, insanları tek bir davranışa göre sınıflandırmamaktır.

Bir insanın az konuşması onun değersiz olduğunu göstermez. Çok konuşması da mutlaka kendisini üstün gördüğü anlamına gelmez.

Asıl mesele, insanın karşısındakini anlamaya çalışmasıdır.

Bazı insanlar cevap veremediği için değil, her söze cevap vermenin gerekli olmadığını öğrendiği için susar.

Fakat gerektiğinde hakkını aramaktan, kendisini ifade etmekten ve haksızlığa karşı çıkmaktan da vazgeçmemelidir.

Çünkü sessizlik bazen huzuru korur, bazen de konuşulması gereken bir gerçeği görünmez kılabilir.

İnsanın bilgeliği, yalnızca ne zaman susacağını değil, ne zaman konuşacağını da bilmesidir.

İYİLİK YAPMAK, BAŞKASININ HAYATINI YÖNETME HAKKI VERMEZ

İyilik, insan ilişkilerinin en kıymetli değerlerinden biridir. Bir insanın zor gününde yanında bulunmak, ihtiyaç duyduğunda elinden tutmak, derdini dinlemek ve ona destek olmak hayatı güzelleştirir.

Ancak bazen iyilik, yanlış bir anlayışla üstünlük gösterisine dönüşebilir.

Birine yardım eden kişi, zamanla onun üzerinde söz sahibi olduğunu düşünmeye başlayabilir. Yaptığı yardımı sık sık hatırlatabilir. Karşısındaki insanın kararlarını eleştirebilir, hayatına müdahale edebilir veya kendi düşüncelerini kabul ettirmeye çalışabilir.

Bir süre sonra yardım alan kişi, gördüğü desteğin karşılığında özgürlüğünden vazgeçmesi gerekiyormuş gibi hisseder.

Oysa gerçek iyilik böyle değildir.

Bir insana destek olmak, onun yerine karar vermek değildir. Birinin derdini dinlemek, hayatını yönetmek anlamına gelmez. Bir insanın zor gününde yanında bulunmak, onun bütün tercihlerini kontrol etme hakkı vermez.

İyilik yapan insanın da sınırları vardır, yardım alan insanın da onuru vardır.

Elbette yardımlaşmada karşılıklı sorumluluklar bulunabilir. Fakat birine yapılan yardım, onu küçümsemek veya baskı altında tutmak için kullanılmamalıdır.

İnsan, yardım ederken karşısındakinin gururunu korumayı öğrenmelidir.

Bazen en güzel yardım, kimsenin duymayacağı şekilde yapılır. Bazen en büyük destek, bir insanın kendisini çaresiz hissettiği anda ona güven vermektir. Bazen de bir insanın yapabileceği en kıymetli şey, karşısındakinin hayatına müdahale etmeden onu dinlemektir.

Gerçek merhamet, insanı kendinize bağımlı hâle getirmek değil, kendi ayakları üzerinde durabilmesine katkı sağlamaktır.

İyilik, karşılığında itaat beklediği anda anlamını kaybetmeye başlar.

Birine iyilik yaptıysanız, bunu onun başına kakmadan da yaşayabilirsiniz. Bir insanın elinden tuttuysanız, bunu kendinizi yüceltmek için kullanmadan da mutlu olabilirsiniz.

Çünkü iyiliğin en güzel tarafı, bir insanın hayatında güzel bir iz bırakmasıdır.

HERKESİN BİLMEDİĞİ BİR MÜCADELESİ VARDIR

İnsanları dışarıdan görmek kolaydır. Onların nasıl yaşadığını, nasıl konuştuğunu, nasıl giyindiğini, hangi ortamlarda bulunduğunu gözlemleyebiliriz.

Fakat dışarıdan görünen hayatla içeride yaşananlar her zaman aynı değildir.

Gülümseyen bir insanın kalbi kırık olabilir. Neşeli görünen biri geceleri yalnızlıkla mücadele ediyor olabilir. Herkese destek olan bir insanın kendisinin de desteğe ihtiyacı bulunabilir.

Bazı insanlar acılarını anlatır, bazıları ise kimseyi üzmemek için içine atar. Bazıları yardım ister, bazıları güçlü görünmek uğruna kendi yükünü tek başına taşımaya çalışır.

Bu nedenle bir insanın yaşadığı zorluğu bilmiyor olmamız, onun zorluk yaşamadığı anlamına gelmez.

Hayat herkese aynı imkânları sunmaz. İnsanlar aynı şartlarda büyümez, aynı fırsatlara ulaşmaz, aynı deneyimlerden geçmez.

Birinin elde ettiği başarıyı değerlendirirken hangi engelleri aştığını bilmeyebiliriz. Birinin yaptığı hatayı eleştirirken hangi baskılar altında karar verdiğini anlamayabiliriz.

Bu, her davranışı kabul etmemiz gerektiği anlamına gelmez. Hataları konuşabilir, yanlışlara itiraz edebiliriz. Ancak bunu yaparken insanın onurunu korumak zorundayız.

Bir davranışı eleştirmekle bir insanı bütünüyle değersiz görmek arasında büyük bir fark vardır.

İnsan yanlış yapabilir, yanılabilir, başarısız olabilir. Bunların hiçbiri onun bütün hayatını tek bir hatadan ibaret hâle getirmez.

Bazen bir insana verebileceğimiz en güzel şey, onun hakkında hemen karar vermemektir.

Çünkü herkesin hayatında anlatamadığı bir hikâye, gösteremediği bir yara ve kimsenin bilmediği bir mücadele vardır.

ZAMAN, İNSANLARI TANIMAMIZA YARDIMCI OLUR

İnsanları tanımak için bazen uzun yıllar gerekir. Çünkü karakter, yalnızca güzel günlerde ortaya çıkmaz. Zorluklar, anlaşmazlıklar, başarılar ve değişen şartlar insanların farklı yönlerini görmemize yardımcı olur.

Birlikte gülerken herkes iyi bir dost gibi görünebilir. Asıl mesele, anlaşmazlık yaşandığında saygının korunup korunmadığıdır.

Siz başarılı olduğunuzda sizi içtenlikle kutlayan insanlarla, başarınızı küçümseyen insanları zamanla ayırt edebilirsiniz.

Hata yaptığınızda sizi aşağılamak yerine doğruyu göstermek isteyenleri, hatanızı başkalarına anlatmak için fırsat kollayanlardan ayırabilirsiniz.

Zor bir dönemden geçtiğinizde size destek olanlarla yalnızca işlerine yaradığınız zaman yanınızda bulunanları da görebilirsiniz.

Ancak insanları tanımaya çalışırken peşin hükümlü olmamak gerekir.

Her sessizlik ihanet değildir. Her anlaşmazlık düşmanlık değildir. Her yanlış davranış da mutlaka kötü niyetten kaynaklanmaz.

İnsanlar hata yapabilir. Yanlış anlaşılmalar yaşanabilir. Bazen bir insanın davranışının arkasındaki nedeni bilmeden hüküm veririz.

Bu yüzden aceleyle karar vermek yerine gözlemlemek, gerektiğinde konuşmak ve tutarlılığa bakmak daha sağlıklıdır.

Güven, zaman içinde oluşur. Dürüstlük, saygı ve sorumlulukla güçlenir. Zedelendiğinde ise yeniden kurulması için yalnızca güzel sözler değil, tutarlı davranışlar gerekir.

Bir insanın gerçek karakterini anlamak için onu sınamaya, tuzak kurmaya veya oyun oynamaya ihtiyaç yoktur. Hayatın doğal akışı, ilişkilerin niteliğini çoğu zaman kendiliğinden ortaya çıkarır.

Önemli olan, gördüğümüz gerçekleri inkâr etmemek ve kendi davranışlarımızı da aynı dürüstlükle değerlendirmektir.

BAŞKALARININ MASKESİNİ ARARKEN KENDİ YÜZÜMÜZÜ UNUTMAYALIM

İnsan, başkalarının kusurlarını fark etmekte çoğu zaman başarılıdır. Kimin yanlış konuştuğunu, kimin düşüncesiz davrandığını, kimin başkasını küçümsediğini kolayca görebilir.

Fakat aynı dikkati kendi davranışlarına yöneltmek her zaman kolay değildir.

Çünkü insan kendi niyetini bilir ve çoğu zaman davranışlarını o niyet üzerinden değerlendirir.

Birini incittiğinde, “Ben kötü niyetle söylemedim.” der. Birinin arkasından konuştuğunda, “Ben yalnızca gerçeği anlattım.” diye düşünür. Birine yardım ederken karşısındakini küçümsediğinde, bunu iyilik yaptığını düşünerek açıklamaya çalışabilir.

Oysa insanın yalnızca niyetine değil, davranışlarının sonuçlarına da bakması gerekir.

Acaba biz de bazen düşünmeden konuşuyor muyuz?

Bir insanı dinlemeden hakkında karar veriyor muyuz?

Bize anlatılan bir bilgiyi doğruluğunu araştırmadan başkasına aktarıyor muyuz?

Yardım ettiğimiz insanın gururunu incittiğimiz oluyor mu?

Kendimizi haklı çıkarabilmek için başkasının duygularını görmezden geliyor muyuz?

Bu sorulara dürüstçe cevap vermek kolay değildir. Fakat insanın gelişmesi, kendisini sorgulayabilmesiyle mümkündür.

Başkalarının kusurlarını görmek bizi kusursuz yapmaz. Başkalarının yanlışlarını anlatmak da bizim her zaman doğru davrandığımız anlamına gelmez.

Hepimizin eksikleri vardır. Hepimiz zaman zaman yanlış kararlar verebilir, yanlış kelimeler seçebilir ve farkında olmadan birini incitebiliriz.

Önemli olan, bu hataları kabul edebilmek ve aynı yanlışları tekrarlamamak için çaba göstermektir.

Aynaya bakmak, başkalarının yüzünü incelemekten daha fazla cesaret ister.

Çünkü o aynada yalnızca beğendiğimiz yönlerimizi değil, değiştirmemiz gereken taraflarımızı da görürüz.

KIRILMAK, İNSANLIĞINI KAYBETMEK DEĞİLDİR

İnsan, yaşadığı hayal kırıklıklarından sonra değişebilir. Eskisi kadar kolay güvenmeyebilir, herkese içini açmayabilir, bazı insanlarla arasına mesafe koyabilir.

Bunlar bazen kendisini korumanın doğal yollarıdır.

Fakat başkalarının yanlışları yüzünden kendi güzel özelliklerimizden vazgeçmek zorunda değiliz.

Birileri sahte davranıyor diye biz de sahte olmak zorunda değiliz. Birileri arkamızdan konuşuyor diye biz de başkalarının arkasından konuşmak zorunda değiliz. Birileri bizi küçümsüyor diye kendi değerimizi unutmak zorunda değiliz.

İnsan, yaşadıklarından ders çıkarmalı; ancak yaşadığı kötülüklerin karakterini belirlemesine izin vermemelidir.

İyi olmak, herkese sınırsız güvenmek değildir. Merhametli olmak, her davranışı kabul etmek değildir. Affetmek, aynı insanın aynı zararı tekrar vermesine izin vermek değildir.

Bazen bir insanı affeder, fakat hayatınızda ona eskisi kadar yer vermezsiniz. Bazen kırgınlığınızı içinizde büyütmeden yolunuza devam eder, fakat yaşadığınız olaydan çıkardığınız dersi unutmazsınız.

Bazen de hiçbir tartışmaya girmeden mesafenizi korursunuz.

Bunların hiçbiri kötülük değildir.

İnsan, kendi huzurunu korurken de iyi bir insan olabilir. Sınır koyarken de merhametli kalabilir. Haksızlığa karşı çıkarken de karşısındaki insanın onuruna saygı gösterebilir.

Önemli olan, kendimizi korurken başkalarını incitmemek; sınır koyarken intikam duygusuna kapılmamak; uzaklaşırken vicdanımızı kaybetmemektir.

Hayatımızdaki herkesi memnun etmek zorunda değiliz. Herkesin bizi anlamasını sağlamak da bizim görevimiz değildir.

Bazen yapmamız gereken tek şey, doğru bildiğimiz yolda yürümeye devam etmektir.

SESSİZLİĞİN DE BİR DİLİ VARDIR

Hayatın bazı dönemlerinde insan kendisini anlatmaktan yorulur.

Her yanlış anlaşılmayı düzeltmek, her söylentiye cevap vermek, her eleştiriye karşı kendisini savunmak ağır bir yük hâline gelir.

Bir süre sonra insan, herkesin kendisini anlamaya çalışmadığını fark eder.

Bazı insanlar gerçeği öğrenmek için soru sorar. Bazıları ise yalnızca kendi düşüncesini doğrulamak ister. Bazıları sizi dinlerken anlamaya çalışır, bazıları da cevap verebilmek için konuşmanızın bitmesini bekler.

İşte böyle zamanlarda insan, hangi tartışmanın anlamlı olduğunu seçmeyi öğrenir.

Her söze cevap vermemek, karşıdaki kişinin haklı olduğunu kabul etmek değildir. Bazen huzurunuzu korumayı seçersiniz. Bazen bir tartışmanın hiçbir şeyi değiştirmeyeceğini anlarsınız. Bazen de sözlerin değil, zaman içindeki davranışların gerçeği ortaya çıkaracağına inanırsınız.

Fakat sessizlik her durumda çözüm değildir.

Haksızlığa uğradığımızda, sınırlarımız ihlal edildiğinde veya bir başkasına zarar verildiğinde konuşmak gerekebilir. Kendimizi ifade etmek, hakkımızı aramak ve yanlış anlaşılmaları gidermek önemlidir.

Asıl mesele, öfkeyle hareket etmek yerine düşünerek karar verebilmektir.

Bir insanın hakkını savunması için başkasını aşağılaması gerekmez. Gerçeği anlatması için kırıcı olması gerekmez. Kendisine yapılan yanlışa itiraz etmesi için düşmanlık beslemesi de gerekmez.

İnsan, gerektiğinde güçlü bir sesle konuşabilir ama bunu yaparken vicdanını kaybetmeyebilir.

Sessizliğin asaleti, insanın kendi sesinden vazgeçmesinde değil, sesini ne zaman ve nasıl kullanacağını bilmesindedir.

GERÇEK DOSTLUK, ZOR GÜNLERDE BELLİ OLUR

Dostluk, yalnızca güzel günlerin ortaklığı değildir.

Birlikte gülmek, sohbet etmek, aynı sofrada oturmak, güzel anılar biriktirmek elbette değerlidir. Ancak dostluğun derinliği, hayatın zorlaştığı zamanlarda daha iyi anlaşılır.

Bir insan hata yaptığında onu herkesin önünde küçük düşürmeden uyarmak dostluktur.

Bir insanın başarısız olduğu dönemde ona sırt çevirmemek dostluktur.

Bir insanın arkasından konuşulan haksız sözlere, mümkün olduğunda doğruyu söyleyerek karşı çıkmak dostluktur.

Bir insanın başarısı karşısında kıskançlığa kapılmadan onunla sevinmek dostluktur.

Ve bazen bütün bunlardan daha önemlisi, bir insanın kendisini anlatmasına fırsat vermektir.

Gerçek dost, sizinle her konuda aynı düşünmek zorunda değildir. Yanlışınızı söyleyebilir, kararlarınıza katılmayabilir, gerektiğinde sizi eleştirebilir.

Fakat bunu yaparken sizi aşağılamaz. Farklı düşüncelerinizi bir düşmanlık sebebine dönüştürmez. Size duyduğu saygıyı yalnızca aynı fikirde olduğunuz zamanlarda göstermez.

Dostluk, birbirinin her davranışını onaylamak değil, anlaşmazlıkların içinde bile insanlığını koruyabilmektir.

Böyle bir dostlukta güven vardır, dürüstlük vardır, karşılıklı sınırlar vardır.

İnsan, hayatında bu özellikleri taşıyan birkaç kişi bulduğunda bunun kıymetini bilmelidir. Çünkü gerçek dostluk, kalabalıkların gürültüsünden daha değerlidir.

SON SÖZ: HAYATIN AYNASI ER YA DA GEÇ HERKESE DÖNER

Hayat, herkese bir ayna tutar.

Kimi bu aynada kendi güzelliklerini görür, kimi eksikliklerini fark eder, kimi de gördükleriyle yüzleşmekten kaçınır.

Başkalarının yüzündeki kusurları aramak kolaydır. Birinin yanlışını anlatmak, eksikliğini dile getirmek, davranışlarını eleştirmek kolaydır. Zor olan, aynı dikkati kendi davranışlarımıza göstermektir.

Bir başkasının arkasından konuştuğumuzda, yüzüne başka türlü davrandığımızda, iyilik yaptığımızı düşünerek onu küçümsediğimizde ya da düşünmeden söylediğimiz sözlerle kalbini kırdığımızda kendi aynımıza da bakmalıyız.

Çünkü insanın ahlakı yalnızca başkalarına ne söylediğiyle değil, başkalarına nasıl davrandığıyla ortaya çıkar.

Dünya, birbirine üstünlük taslayan insanlarla değil, birbirini anlamaya çalışan insanlarla güzelleşir. İnsanlar birbirlerinin yaralarını büyüterek değil, acılarını anlamaya çalışarak birbirine yaklaşır. Dostluk, başkasının kusurunu herkese anlatmakla değil, gerektiğinde onun elinden tutmakla anlam kazanır.

Bir insanın sessizliğini küçümseme. Gülümsemesini güçsüzlük sanma. Hayatını bilmeden onun hakkında hüküm verme. Söylediğin sözün nereye gideceğini, kimin gönlüne dokunacağını düşün. İyilik yaparken karşındaki insanın onurunu koru. Birinin derdini dinlerken kendini onun üzerinde görme.

Unutma, herkesin hayatında başkalarının bilmediği bir mücadele vardır. Herkesin taşıdığı yük aynı değildir. Herkesin yarası görünmez. Bazı insanlar en büyük acılarını bile bir tebessümün arkasında saklar.

Ve bazen en çok gülümseyen insan, en fazla anlaşılmaya ihtiyaç duyan insandır.

Yüzüne gülüp arkandan konuşanlara karşı öfkeni değil, aklını kullan. Seni küçümseyerek iyilik yaptığını sananlara karşı kırgınlığını değil, sınırlarını koru. Seni anlamadan yargılayanlara kendini anlatmak için ömrünü tüketme.

Çünkü senin görevin herkese kendini kanıtlamak değildir. Senin görevin, kendi doğrularını vicdanla yaşamak, insanlığını korumak ve başkalarının davranışları yüzünden kendine yabancılaşmamaktır.

Zamanla anlarsın ki en büyük zenginlik, çevrende kaç kişinin bulunduğu değil, yanında bulunan kaç kişinin gerçekten samimi olduğudur. En büyük güç, herkese cevap vermek değil, gerektiğinde susabilmektir. En büyük erdem, bir insanın zayıf yanını görmek değil, onu o yanıyla incitmemektir.

Ve en büyük iyilik, birine acıdığını göstermek değil, onunla eşit bir insan olarak konuşabilmektir.

Başkalarının arkasından konuşarak onların itibarını zedelediğini sananlar, bir gün kendi sözlerinin sorumluluğuyla yüzleşebilir. İyilik yaptığını düşünerek insanları küçümseyenler, merhametin yalnızca yardım etmekten ibaret olmadığını anlayabilir. Sessizliği güçsüzlük sananlar ise bazen en güçlü duruşun, kimseyi incitmeden kendi yolunda yürümek olduğunu görebilir.

Sonunda geriye ne sahte tebessümler kalır ne de kalabalıklar içinde söylenen boş sözler…

Geriye insanın karakteri, vicdanı ve başkalarının kalbinde bıraktığı izler kalır.

Öyleyse gülümse ama sahte olma. Konuş ama incitme. İyilik yap ama üstünlük taslama. Sus ama kendinden vazgeçme. İnsanları sev ama kendi değerini unutma.

Birini eleştirmeden önce anlamaya çalış. Birine yardım etmeden önce neye ihtiyacı olduğunu düşün. Bir söz söylemeden önce o sözün nereye ulaşacağını hesap et. Bir insan hakkında karar vermeden önce onun hikâyesini bilmediğini hatırla.

Ve her şeyden önemlisi, başkasının yüzündeki maskeyi aramadan önce kendi aynana bak.

Çünkü insanı yücelten, başkalarının kusurlarını ortaya çıkarması değil; kendi kusurlarını görüp daha iyi bir insan olmayı başarabilmesidir.

Yüzüne gülmek kolaydır, gönülden sevmek zordur. Acımak kolaydır, anlamak zordur. Konuşmak kolaydır, kelimelerin sorumluluğunu taşımak zordur.

İşte bütün mesele budur: İnsan, başkasının hayatında iz bırakırken o izin bir yara mı, yoksa bir umut mu olacağını düşünmelidir.

Çünkü dünya, birbirini incitenlerin çokluğu yüzünden değil, birbirini anlamaya çalışanların azlığı yüzünden yoruluyor.

Unutma: Herkes bir gün kendi aynasının karşısına geçecek. O gün önemli olan, başkalarının yüzünde ne bulduğun değil, kendi yüzüne hangi vicdanla bakabildiğindir.


KÜNYE ONLİNE sitesinden daha fazla şey keşfedin

Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.

Bir yanıt yazın

KÜNYE ONLİNE sitesinden daha fazla şey keşfedin

Okumaya devam etmek ve tüm arşive erişim kazanmak için hemen abone olun.

Okumaya Devam Edin