CEZAYİR MEKTUPLARI
Çok sayıda romancımız var. Ama, konu olarak bir bölümü, romana ismini veren ana bölümü Cezayir’de geçen bir roman yazan sadece Atiye Keskin.
Atiye Keskin Kubanlı’nın ailesi Kafkaslardan Sivrihisar’a yerleşmiş. 1925 yılında Sivrihisar’da doğmuş, fakat babasının memuriyet sebebi ile Bursa nüfus müdürlüğüne tayini ile Bursa’ya gelmiş.
Bursa’da Hakimiyet gazetesinde köşe yazarlığı yapmıştır.
1980 yılında geçirdiği elim bir trafik kazası sonucu genç yaşta Hakkın rahmetine kavuşmuştur.
Atiye Keskin, İstanbul Edebiyat Fakültesi Felsefe bölümünü mezunu. “Kader Köprüsü, Karıncanın Öğütleri, Bir Nükte Bir Işık, Şeytanlı Değirmen” kitapları bulunan Atiye Keskin, “Bir Papazın Hatıra Defteri” kitabının basımını göremeden vefat etmiş.
Kızı Emirhan Keskin ve torunu Merve, 2021 tarihinde bu çalışmasını okuyucuları ile buluşturmuşlardır.
“Bir Nükte Bir Işık” adlı köşesinde, “Türk-İslam ve Şark felsefesinden ibret dolu hikayeler” yazdı. Bu yazıları daha sonra kitaplaştırdı. Bu yazılar beş cilt halinde basıldı.
*
Kitapta, Kemal Tuğcu ve Kerime Nadir’in kitaplarının havasını buldum.
Eczacı olan babası, kalfasının bir hatası yüzünden hapse atılır. Hapisten çıktıktan sonra babası fazla yaşamaz vefat eder. Aile elinde avucunda ne varsa kaybetmiştir. Geride anne, Necati ve kız kardeşi Lamia kalmıştır.
Annesi, dikiş dikerek çocuklarını geçindirir. Necati’nin kaderini mahallede yaşayan Emekli bir General olan Saim Turakal’ın köpeği Li ile arasındaki sevgi bağı değiştirdi.
Köpek sevmeyen eşinden ayrılan general, daha sonra Necati’nin annesi ile evlenir. Çocukların hayatı düzene girmiştir. General’in halası da eve yerleşmiştir.
Necati, bir Fransız okulunda okumaya başlamıştır. Bu düzen, Necati’nin annesinin kendi yaşıtı birisine aşık olup evi terk etmesi ve İstanbul’u terk etmesiyle bozulur.
Eve yardımcı olarak giren Saibe kısa bir süre sonra generali etkilemeyi başarır. Bu arada liseyi bitiren Necati, tıp fakültesine girer. Bu arada annesi Bağdat’a yerleşmiş ve İnci adında bir kızı olmuştur.
Doktor olan Necati’nin hayatını koltuk değneği ile yürüyen Şeyma değiştirir. Kısa sürede ilişki aşka dönüşür. Şeyma’nın öyküsü de Necati’den farklı değildi. Onunda iyileşmesine Co adlı köpek sebep olmuştur.
Şeyma, Necati’nin evlenme teklifini reddeder. Yatağa bağlı olduğudönemde dış dünyadan ve eğlenceden kopuk, yoksul bir hayat sürmüştür. Üstelik, apartmanın sahibi aile tarafından horlanmışlardı.
Şeyma, bu yüzden, “Hem aileden intikam almak hem de lüks içinde bir hayat sürmek için” apartman sahibinin oğluyla evlenmeyi kabul etmiştir.
Hayat çarkları dönmektedir. Lamia, okulunu bitirmiş ve bir askeri doktorla evlenip Gölcük’e yerleşir. General, Saibe Hanım’dan kurtulur. Bağdat’ta yaşayan annenin eşi ölmüştür ve kız kardeşleriyle beraber İstanbul’a dönmeye karar vermiştir.
Necati’nin hayatında bir dönüm noktası Cezayir’de estetik cerrah olarak çalışan arkadaşı Ferhat’la karşılaşması olur. Ferhat, onu Cezayir’e davet eder. Necati kabul eder ve baba olarak kabul ettiği generalle beraber gitmeye karar verirler.
Önce vapurla Beyrut’a, oradn da uçakla Barselona’ya gideceklerdir. Uçak, Atina, Brindisi, Roma ve Nice havaalanlarına uğrayarak, Barseleno’ya gider. Oradan da bir arabalı vapurla Cezayir’e ulaşırlar.
Burada onları arkadaşı Ferhat ve çalışacağı kliniğin sahibi Prof. Kardan karşılar. Cezayir, o yıllarda Fransız sömürgesidir. Ülkenin zenginliği ve yönetim kademesi Fransızların ve diğer azınlıkların elindedir. Fransızların kontrolünde bir meclis vardır.
Cezayir’de halk bağımsızlık için mücadele etmekte, Fransa’da her türlü baskı ve işkenceyle bunu engellemeye çalışmaktadır. Necati, ameliyat ettiği Şadi vasıtasıyla direnişçilerle bağ kurar. Şadi’nin dedesi Şeyh Şahabettin, Gandi gibi barışçıl eylemlerle mücadeleyi savunmaktadır.
“Bu güzel ülkede yaşayan insanların bağımsızlıklarını istemek hakları olduğuna inanıyordum çünkü ben hürriyet ve bağımsızlık uğruna Mustafa Kemâl’in liderliğinde dünyanın en çetin savaşlarından birini yapmış bir milletin evlâdıydım. Prof. Karden’inyanından ayrılırken, daima gözlenen bir insan olduğumu öğrendiğim için, üzülmüştüm. O gece sabaha kadar uyuyamadım. Zira Şeyma’yı Cezayir’e getirmek fikrini kafamdan silememiştim. Gece yarısı kalktım, terastaki şezlonga uzandım. Akdeniz, Cezayir’de kelimelerle dile getirilemeyecek.”
Lamia’dan gelen mektup, “annesinin İstanbul’a döndüğünü, barıştıklarını, üvey kız kardeşi İnci ile birbirlerini sevdiklerini ve Şeyma’nın gelip onu bulduğunu” yazmaktadır.
Romanda Allaha teslimiyeti ve tasavvufun izlerini görürüz. Sabır, affetme ve pişmanlık temaları çok güzel işlenmiş.
Bunu roman kahramanlarının adlarında da görürüz. Necat-Necati, “kurtuluş”; Lamia, “parlak-ışık saçan”; Saim, “kendini dini veya ahlaki kurallara göre disipline eden, nefsini terbiye eden kişi”; Şeyma, Saibe, “ilâhlar veya putlar adına salıverilen yahut ilâhların ve putların hizmetçilerine verilen deve, koyun”; Sadi, “mutlu, “neşeli, şarkı söyleyen veya şair”; Şahabettin, “dinin nuru olan sahabe” veya “dinin parlaklığını yayan sahabe” anlamlarına geliyor.
Romanın sonu nasıl mı bitti? Onu da okuyunca öğrenirsiniz.

Kitabın 26 Mayıs 1970 tarihli Hakimiyet gazetesinde çıkan ilanı
Ekrem Hayri Peker
KÜNYE ONLİNE sitesinden daha fazla şey keşfedin
Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.
Very nice