teknoloji

Sanat alanında dijital teknolojinin kullanımı ile geleneksel sanat formları değişmiştir. Bu değişim toplumsal bellek olarak sanat tarih yazılımında yeni tanımlar getirmiştir. Sanatın tanımını ve uygulamaları da değiştirmiştir. Geleneklere karşı meydan okuma olarak tanımlanan bu hızlı değişimin etkileri bu çalışmada tartışılacaktır.

TEKNOLOJİNİN SANAT ORTAMINDAKİ ETKİSİ

Sanat toplumla sosyal ilişkiler kurmada önemli güçtür. Sanatın büyük kitlelerle uzlaşma boyutu teknoloji ile olmuştur. Sanat; insanın nesnel gerçekliği, estetiksel biçimde yeniden yaratması ve bunu yapabilme yeteneği olarak da tanımlanır. Sanat deyimi; el uzmanlığı ile yapılan iş anlamındaki “Zanaat” deyimi ile birlikte var olmuştur. Sanat ve zanaat deyimleri her zaman insanın yarattığı ürünler için kullanılmıştır. Tarihsel süreçte sanatın ne olduğu üstüne pek çok tanımlar ileri sürülmüştür.

Torin Monahan, Howard Becker Max Weber sanatın teknoloji ve siyasi düzen içindeki tanımlarını yapmıştır. Max Weber’’sanat dünyasında yeni yapılanmayı demokratik anlamda, özgürlük düzeyinde sorgulamıştır. Sanatı, kendi hayatını, başkalarının ihtiyaçlarına duyarlı bir ilişki haline dönüştürmek olarak tanımlamıştır. Emile Durkheim ‘’Sanatsal deneyimler, tecrübeler, toplumsal sınıfı güçlendirmede etkili argümanlar olmuşlardır’’ yorumu, sanatın toplum açısından önemini ortaya koymaktadır. (Max Weber, 2000) Bu açıdan sanat, toplumsal yapıda sosyo ekonomik yaptırımlardan etkilenir. Sanat politikası, sanat pazarlaması toplumsal yapı ile direk ilgili argümanlardır. Bu argümanlar, teknoloji ile toplumsal yapıda değişim sonucunda, yeni kavramlara dönüşmektedir.

Son yirmi yıl boyunca sanat, teknolojinin güçlü muhalefeti olarak değişmiştir. Teknoloji, yapabilme gücü anlamında Yunanca’ Tekhne’ deyiminden türemiştir. Teknik, fen, ilim, marifet, ameliye ve sanat anlamındadır. İngilizce ‘technics’ toplumsal faaliyet yöntemlerinin tümüdür. Teknoloji, bir sorunu çözmek ya da belirli bir işlevi gerçekleştirmek amacıyla çeşitli alet, makine ve tekniklerin yöntemlerin kullanılması olarak tanımlanır. 21. yüzyıl bilim ve sanatın buluşma yeri dijital ortam olmuştur. İnternet, sosyal medya tanımları içine yerleşen sanat, kültürel yapıyı da etkilemektedir. Gelişen iletişim teknolojileri, özellikle sanat alanında geriye dönüşü olmayan bir etki bırakmaktadır. Yeni biçimler, karışık tekniklerin ortaya çıkışı teknolojinin, bilim ve sanatın buluştuğu noktada çağdaş söylemlere dönüşmüştür.

Sanatçıların da teknolojiyi kullanması yeni değildir. İnci Küpeli kız tablosuyla tanınan ressam Johannes ya da Jan Vermeer (1632-1675) camera obscura kullandığı öne sürülmüştür. David Hockney’nin yanı sıra, Hockney-Falco ve birçok sanat tarihçisine göre, ressam mekanda kesin yerleşimi elde edebilmek için çıplak göz yerine bu tür bir lensin kullanılmasıyla ortaya çıkacak ışık ve perspektif etkilerini verebilmek için tablolarında camera obscura kullandığı sorgulanmıştır. 19. yüzyılda fotoğraf makinesi ortaya çıktığında, sanat ortamında sanatçılar üzerinde yarattığı etkinin izlerini sanat ürünlerinde görmek mümkündür. İlim ve teknolojideki ilerlemeler ister istemez sanatçıları ve onların sanat üretilerini etkilemektedir.

Stephen Wilson Pek çok sanatçı teknolojinin sanat içinde kulanılmasına karşı çıkmaktadır. Geleneksel yöntemlerle, teknolojinin ortak noktada buluşmasını kabul etmemektedir. Bu alandaki ön yargılar sanatın gelişimini etkilemektedir. (Stephen Wilson, 2002 ) Bilgiyi internete saklama, bilgi arama, sanal seri ilanlar, youtube, web, medya, twitter kriterleri gibi argumanlar sanal dünyada sanatın kimlik sorununu gündeme getirmektedir. Günümüzde sanatın teknolojiye bağımlı değişimi, dijital tasarımlar ve  çizimlerle (illüstrasyon vb. ) ilgili tartışmalar, postmodern şüpheciliğe uzanan boyuttadır. Sanat üretimi açışından teknolojinin sanatçılar ve sanat eserleri üzerinde aşağıda belirtiğim avantaj ve dez avantajları yeterince araştırılmamıştır.

Teknolojinin Sanat Çalışmalarına Sağladığı Avantajlar

  • Teknoloji, bize sanat eserlerini incelemek için büyük ölçüde gelişmiş yetenek sunar.
  • İleri teknoloji ile bilgi akışı hızlanmıştır.
  • Sanatın paylaşıldığı ve tüketildiği alan olarak internet yeni alanlar açmıştır. • Yeni görsel ve kavramsal erişimi sağlamıştır.
  • Teknoloji sanata; sanatçıya, sanat eserine kolayca ulaşımı sağlamaktadır.
  • Teknoloji sanatçı ve sanat eserini karşılaştırma imkanı sunmaktadır.
  • Sanat alanında yeni öğretilerin sanatın ve sanat eserinin hızla yayılmasını sağlamaktadır.
  • Teknoloji odaklı bu yeni sanat, video, bilgisayar ve internet ötesinde bize yeni sanatsal ipuçları verir.
  • Sanal ortam sanat üretenin ele geçirdiği yeni olanaklar, giderek sanatın klasik üretim sınırlarını zorlamaktadır.
  • Teknoloji yardımıyla sanat alanında özerk ve dönüştürülmüş nesneler ortaya çıkmaktadır.
  • Teknoloji, sanat eserlerini inceleme ve araştırma alanında büyük ölçüde gelişmiş yetenek sunar.
  • World wide web üzerinden dünya çapında sanat kütüphanesi ve kataloğlarına erişilebilir.
  • Web üzerinden, iPhone, iPad, vb.gibi cihazlardan sanatsal erişimler sağlanmıştır. Bu alanlarda teknolojinin sanat ortamına hakimiyetinin dez avantajları da sorgulanmalıdır.

Teknolojinin Sanat Çalışmaları Üzerindeki Dez Avantajları

  • Teknolojinin sanat üzerinde mütasyon etkisi vardır. • Dönüştürülmüş nesneler olarak sanatın değişen estetik değeri sorgulanmamıştır.
  • Sanatın dijital ortamdaki değişimi geleneksel sanata saldırı olarak tanımlanmaktadır.
  • Sanal ortamlarda teknoloji destekli oluşturulan melez sanat, değer ve meta olarak değişmektedir.
  • Yeni teknolojı araçlarının gücü, sanatın estetik boyutunu olumsuz etkilemektedir.
  • Teknolojik değişimin sanata hangi oranda ve düzeyde müdahale edileceğinin ölçüsü tam belirlenmemiştir.
  • Üretici ve izleyici gruplarının teknolojik değişime tam olarak nasıl adapte edileceği olacağı tanımlanmamıştır.
  • Çeşitli teknoloji uygulamaları toplumun değerlerini etkiler.
  • Sık sık yeni teknolojileri yeni etik sorunları ortaya çıkarır.

Reklamlar

By Tuğba Korucu

Grafik Tasarımcısı Her şey düşlemekle başladı. 👩‍🎨 👩‍💻 tgbninkalemi@gmail.com 💌 🔵 i̇llüstrasyon - 🔴 tasarım - ⚫ fotoğraf

Bir Cevap Yazın