Yaz─▒ma, Turgut UyarÔÇÖ─▒n  ÔÇťT├ťRK─░YEMÔÇŁ adl─▒ ┼čiirinin bir b├Âl├╝m├╝ ile ba┼člamak istiyorumÔÇŽ

ÔÇťSeni boydan boya sevmi┼čim,

Ta KarsÔÇÖa kadar EdirneÔÇÖden.

Topra─č─▒n─▒, ta┼č─▒n─▒, da─člar─▒n─▒,

F─▒rsat bulduk├ža ├Âvm├╝┼č├╝m.

Sen Vatan─▒ms─▒n, ekme─čimsin,

Duydu─čum, bildi─čim zafersin y─▒llarcaÔÇŽÔÇŁ

KarsÔÇÖ─▒ ilk kez  g├Ârd├╝─č├╝mde, buram buram ald─▒─č─▒m koku, tarihi dokusu oldu. Her k├Â┼česi tarihi hikayeler f─▒s─▒ld─▒yor sankiÔÇŽ Ba┼čl─▒ca bu de─čerleri ve hissetti─čim derin duygular─▒ sizlerle de payla┼čmak istedim.

SARIKAMI┼×;

Sar─▒kam─▒┼č, KarsÔÇÖ─▒n il├žesi olup, tarihimizin en ac─▒ olaylar─▒ndan birine tan─▒kl─▒k etmi┼čtir. Sar─▒kam─▒┼č harekat─▒n─▒n komutan─▒ olan Enver Pa┼čaÔÇÖn─▒n ÔÇťTuranc─▒l─▒kÔÇŁ yani D├╝nya T├╝rklerini biraya toplamak gibi g├╝zel bir hayali vard─▒. Fakat Harekat─▒ ba┼člatt─▒─č─▒ zaman stratejisi maalesef yanl─▒┼čt─▒. ├ç├╝nk├╝ Kars, k─▒┼č aylar─▒n─▒n en zor ge├žti─či iller aras─▒ndayd─▒. Zafer amac─▒ ile yola ├ž─▒kan ordumuz cebirli k─▒┼č ┼čartlar─▒ndan dolay─▒ Sar─▒kam─▒┼čÔÇÖta donarak ┼čehit olmu┼člard─▒r. Bilinmesi gereken bir ger├žek ┼čudur ki, aziz ordumuz d├╝┼čmana de─čil, iklim ┼čartlar─▒na yenilmi┼čtir. Bu sebeple Harekatta binlerce ┼čehidimiz olmu┼čtur. 22 Aral─▒k 1914 y─▒l─▒nda ya┼čanan bu olay tarihimizin en ac─▒ hat─▒ralar─▒ aras─▒nda yer alarak y├╝reklerimize kaz─▒nm─▒┼čt─▒r. Sar─▒kam─▒┼čÔÇÖta her y─▒l Ocak ay─▒nda binlerce ki┼činin kat─▒l─▒m─▒yla 8 km kadar mesafe giderek ┼čehitlerimizi anma y├╝r├╝y├╝┼č├╝ yap─▒lmaktad─▒r. Sar─▒kam─▒┼č ┼čehitlerimizi 106.Y─▒l d├Ân├╝m├╝ vesilesiyle bug├╝n de; Sayg─▒, Sevgi, Rahmet ve minnetle an─▒yoruz.

ULU CAM─░─░;

Kars Kalei├ži mahallesinde bulunan ve 17.y├╝zy─▒lda Osmanl─▒ Padi┼čah─▒ Sultan ─░brahim d├Âneminde yapt─▒r─▒lan Ulu Camii, Ermeni mezaliminin canl─▒ izlerini g├╝n├╝m├╝ze ta┼č─▒makta. 1918 y─▒l─▒nda Ermeni Ta┼čnak ├žeteleri, ÔÇť burada sorunlar─▒m─▒z hakk─▒nda bilgi al─▒┼čveri┼činde bulunaca─č─▒z ve anla┼čma yapaca─č─▒zÔÇŁ diyerek KarsÔÇÖ─▒n ileri gelenlerini CamiÔÇÖye topluyorlar. Ve orada kand─▒r─▒larak toplanan 280 ki┼čiyi yakarak ┼čehit ediyorlar. Olay─▒n en h├╝z├╝nl├╝ yan─▒ ise, Ermeniler taraf─▒ndan canl─▒ canl─▒ yak─▒lan T├╝rklerin kan ve ya─č izlerinin duvarlarda ├ž─▒─čl─▒k gibi g├Âr├╝lmesi. Hatta izlerin ├žok belirgin oldu─ču iki ta┼č ├žer├ževe ile muhafaza edilmektedir. Rabbim ┼čehitlerimize Rahmet eylesin. Hepsini sayg─▒ ve sevgiyle yad ediyoruz.

FETH─░YE CAM─░─░;

Kars il Merkezinde bulunan Fethiye Camisi XIX.y├╝zy─▒l─▒n ba┼člar─▒nda RusyaÔÇÖn─▒n KarsÔÇÖ─▒ i┼čgali s─▒ras─▒nda kilise olarak yap─▒lm─▒┼čt─▒r. Ve kilisenin 10-15 m. G├╝neyinde de bir Rus an─▒t─▒ dikmi┼člerdir. Kilise, sonralar─▒ ise spor salonu olarak kullan─▒lm─▒┼čt─▒r. KarsÔÇÖ─▒n i┼čgalden kurtulu┼čunun ard─▒ndan 1918 y─▒l─▒nda CamiÔÇÖye ├ževrilerek ibadete a├ž─▒lm─▒┼čt─▒r.

AN─░ HARABELER─░;

Ani Harabeleri, y├╝zy─▒llar boyunca bir├žok sava┼ča tan─▒kl─▒k etmi┼č, bir├žok uygarl─▒─č─▒n ya┼čam alan─▒ olmu┼čtur. 40 tane kilise, ┼čapel(Hristiyan mescidi) ve an─▒t mezar─▒n tespit edildi─či harabeler bu sebeple ÔÇť1001 Kilise ┼×ehriÔÇŁ olarak da an─▒lmaktad─▒r. Harabeleri olu┼čturan i├ž kale MS 4.y├╝zy─▒lda Kars ┼čehrine ad─▒n─▒ veren Karsakl─▒lar taraf─▒ndan in┼ča edilmi┼čtir. Ani Harabelerinden tarihi kay─▒tlarda ilk kez 5.y├╝zy─▒lda bahsedilmi┼čtir. 9.y├╝zy─▒lda ise Ermeniler taraf─▒ndan kurulan g├╝├žl├╝ krall─▒k Ani b├Âlgesine de hakim olmu┼čtur. Ard─▒ndan 11.y├╝zy─▒l─▒n ikinci yar─▒s─▒ Ani, Sel├žuklular─▒n Bizansl─▒lara kar┼č─▒ ak─▒n─▒na da ┼čahit olmu┼čtur. Ve 1071 y─▒l─▒nda ise Malazgirt Zaferiyle T├╝rklerin eline ge├žmi┼č, 1579 y─▒l─▒nda da Osmanl─▒ topraklar─▒na kazand─▒r─▒lm─▒┼čt─▒r. Ani Harabeleri, ┼čehir merkezine 42 km mesafe uzakl─▒kta olup, T├╝rkiye- Ermenistan s─▒n─▒r─▒n─▒ olu┼čturan Arpa├žay ─▒rma─č─▒ boyunda bulunmaktad─▒r. Harabeler, 2016 y─▒l─▒n─▒n Temmuz ay─▒nda UNESCO  d├╝nya miras─▒ listesine dahil edilmi┼čtir.

├çILDIR G├ľL├ť;

Ardahan ve Kars s─▒n─▒rlar─▒ i├žerisinde kalan g├Âl, Do─ču Anadolu B├Âlgesinin en b├╝y├╝k tatl─▒ su ve en b├╝y├╝k ikinci g├Âl├╝d├╝r. ├ç─▒ld─▒r g├Âl├╝ bir lav ak─▒nt─▒s─▒ ile bir moloz mahrutu taraf─▒ndan m├╝┼čtereken meydana getirilmi┼č bir do─čal set g├Âl├╝d├╝r. Bir├žok dere ve p─▒narlarla beslenmekte olan g├Âl├╝n tek ├ž─▒k─▒nt─▒s─▒ Ermenistan s─▒n─▒r─▒nda bulunan Arpa├žay kolu, Telek ├žay─▒d─▒r. ├ç─▒ld─▒r, k─▒┼č aylar─▒nda tamamen buz tutan ve ├╝zerinde y─▒lk─▒ atlar─▒ ile gezilebilen harika bir g├Âld├╝r.

KARS MERKEZ;

Kars, ka┼čar peynir ve Kaz ile me┼čhur olmaktan ├žok daha fazlas─▒d─▒r. ├ľzellikle ─▒zgara modeline g├Âre tasarlanm─▒┼č sokaklar─▒ ve Rus mimarisiyle ta┼č i┼č├žili─činin ayakta kalan eserlerini bar─▒nd─▒rmakla ├╝nl├╝. Sadece y├╝r├╝y├╝┼če dahi ├ž─▒kt─▒─č─▒n─▒zda yak─▒n─▒n─▒zda bir s├╝r├╝ tarihle bezenmi┼č yap─▒larla kar┼č─▒la┼čm─▒┼č olursunuz. Merkez de yer alan ve gezip g├Ârmenizi ├Ânerebilece─čim ba┼čl─▒ca yap─▒lar ┼čunlard─▒r;

KARS KALES─░,VAL─░L─░K B─░NASI, DEFTERDARLIK B─░NASI, K├ťMBET CAM─░─░, ─░SMET PA┼×A ─░LK├ľ─×RET─░M OKULU, GAZ─░ AHMET MUHTAR PA┼×A KONA─×I, KARS ─░L SA─×LIK M├ťD├ťRL├ť─×├ť, MAZLUM A─×A HAMAMI, KAFKAS ├ťN─░VERS─░TES─░ DEVLET KONSERVATUARI, NAMIK KEMAL EV─░, TUNCAY G├ťVENSOY EV─░, KARS M├ťZES─░, CHELT─░KOV OTEL─░.

2020 Y─▒l─▒nda y├╝z y├╝ze tan─▒┼čt─▒─č─▒m ÔÇťSerhat ┼×ehri KarsÔÇŁ i├žin s├Âyleyebileceklerim ┼čimdilik bu kadar. Ôś║´ŞĆ­čĺÉ

Nur┼čen Yayla

Bir Cevap Yaz─▒n