Kadim Uygarlığın Kadim Madeni

Okuduğunuz üzere bu kadim madenin ne olduğunu düşünmektesiniz. Ancak  tüm Diyarbakırlılar bu madeni bilmektedir. Hiç nitekim unutulmuş ve değeri bilinmez bir hale gelen bir madendir bu bahsettiğim kadim maden. Adı da çok endamlıdır, Bazalt Taşlar. âlicenap eserimde bu kadim madene de, bazalt taşına da yer vermeyi düşündüm. Hiç şüphem yok ki sizleri de memnun edeceğim bir araştırma yaparak sizlerin önüne bu kadim taşın tarihini anlatacağım.
Ülkemizin Güneydoğu Anadolu Bölgesi geniş bazalt lavları ile örtülüdür. Diyarbakır Karacadağ Bazaltı ise yaklaşık 80 metre kalınlığında, 10.000 kilometrekarelik bir alanı kaplamaktadır. Diyarbakır şehri bu bazalt taş üzerine kurulmuştur.
Bazalt, akıcı ve bazik lavların soğuma yüzeyine dik olarak beş ve altı kenarlı sütunlar şeklinde katılaşması ile oluşur. Koyu gri, siyah arasında değişen renklere sahiptir. Bazalt su emme, paslanma, dona, darbelere ve sürtünmelere karşı çok dayanıklıdır. Renk değiştirmez ve aşırı derecede camsı niteliği yoktur. Bu nedenle de uzun süre yapıda leke ve kılcal çatlaklar oluşmaz. Asitlere karşı dayanıklıdır. Bu özelliklerinden dolayı yapılarda bol miktarda kullanılmıştır.
Diyarbakır’a hangi yönden bakılırsa bakılsın bazalt taşının hakim olduğu bir yapıya sahip olduğu gözlenir. Yöresel bir malzeme olması ve bölgede bol miktarda bulunması nedeniyle binlerce yıldır yapı malzemesi olarak kullanılmıştır. Yaklaşık 5000 yıllık geçmişi ile 5.5 km. uzunluğuna sahip surlar; camiler, hanlar, hamamlar, medreseler, evler ve yollarda ana malzeme olarak bazalt taşı kullanılmıştır.
Fiziksel ve mekanik olarak iyi özelliklere sahip olmasından ötürü dayanımı olan bazalt taşı, doğada yaygın olarak bulunan bir volkanik kayaç grubunu teşkil ettiği, çok sert, yoğun ve mukavemetli yüksek bir kayaç olduğu için günümüzde yapı taşı olarak kullanılmasının yanı sıra endüstride de farklı kullanım ve uygulama alanı bulur.
İşlenmesi diğer taşarla oranla nispeten daha kolay olan gözenekli bazalt taşı (halk dilinde dişi taş) avlu ve eyvan döşemeleri ile taşıyıcı olmayan ara duvarlarda kullanılmıştır. Gözeneksiz ve daha dayanıklı olan bazalt taşı (halk dilinde erkek taş) ise duvarlarda, sütunlarda, sütun başlıklarında, sövelerde, eşiklerde, havuz kenarlarındaki profillerde, bingilerde, ayı başlarında, saçak altlarında ve çörtenlerde kullanılmıştır.

DEVRİM AKTÜRK

Kaynak: https://haber21.site123.me/makaleler/kad%C4%B0m-uygarli%C4%9Ein-d%C4%B0yarbek%C4%B0r-kad%C4%B0m-maden%C4%B0

One comment

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s